Wie begeleidt wie?

Het boek is bedoeld als praktisch handboek voor mensen die met mensen werken: professionals, begeleiders, leidinggevenden, supervisors en intervisiebegeleiders die hun interventies bewuster, effectiever en meer vanuit wederkerigheid willen vormgeven.

De oorsprong van het gedachtegoed
Wie begeleidt wie? is ontstaan vanuit mijn jarenlange praktijk als supervisor en intervisor. Ik heb mogen werken met professionals binnen onder andere de TBS-kliniek Woenselse Poort in Eindhoven, het onderwijs, de psychiatrie en de welzijnssector.

Ik begeleidde mensen, maar werd tegelijkertijd voortdurend door hen begeleid. Hun vragen, gedrag, dilemma’s en ervaringen leerden mij steeds opnieuw kijken naar wat er werkelijk gebeurt tussen mensen. Daaruit ontstond de vraag die de titel van dit boek vormt:

Wie begeleidt wie?

In mijn werk zag ik dat samenwerking regelmatig wordt georganiseerd vanuit ongelijkwaardigheid. Managers en medewerkers, maar ook hulpverleners en hulpvragers, kunnen terechtkomen in patronen waarin beheersbaarheid, verwachtingen en wantrouwen de relatie bepalen.

Maar duurzame samenwerking laat zich niet afdwingen. Mijn overtuiging werd steeds sterker dat Autonomie en wederkerigheid de basis vormen voor duurzame samenwerking. Mensen moeten niet alleen verantwoordelijk worden gehouden; zij moeten ook daadwerkelijk willen en kunnen deelnemen aan die verantwoordelijkheid.

Daarvoor is essentieel contact nodig.

Werkelijke begeleiding begint daarom niet bij het toepassen van een techniek, maar bij het vermogen om bewust contact te maken en tegelijkertijd een helder proceskader te bieden. Binnen dat spanningsveld van contact, proces en resultaat ontstaan de mogelijkheden om gericht te interveniëren. Mijn eigen ontwikkeling als begeleider maakte vervolgens een belangrijke beweging door: van het beïnvloeden van zichtbaar gedrag naar het aanspreken van de onderliggende kracht van de persoon — de Essentie.

Vanuit die gedachte ontwikkelde ik de TOBE 2-methode.

De TOBE 2-methode biedt begeleiders een praktisch kader om doelgericht interventies samen te stellen en daarmee ontwikkel- en begeleidingsprocessen te ondersteunen. Het uitgangspunt is steeds dat mensen hun eigen essentiele krachtbronnen kunnen ontdekken, herkennen en leren gebruiken.